Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn

Địa chỉ: 60-60A Phan Xích Long, Phường 1, Q.Phú Nhuận, tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam.

ĐT: (028) 3990 2468 E: contactus.saigon@hoanmy.com

Trẻ viêm dạ dày do nhiễm khuẩn H. pylori | Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn
Khoa Tiêu Hóa

Trẻ viêm dạ dày do nhiễm khuẩn H. pylori

24-08-2011

Helicobacter pylori (H. pylori) là vi khuẩn hình xoắn óc được tìm thấy trong lớp nhầy của niêm mạc dạ dày. H. pylori được tìm thấy ở khắp nơi trên thới giới, đặc biệt là các quốc gia đang phát triển như Việt Nam.

Tại các quốc gia đang phát triển có đến 80% trẻ em dưới 10 tuổi có bằng chứng nhiễm H.pylori trên xét nghiệm. Gần như tất cả các trẻ em bị nhiễm H.pylori đều bị viêm dạ dày mãn tính trên xét nghiệm mô học, tuy nhiên hầu hết vẫn là không có triệu chứng. Đa số người lớn bị nhiễm H.pylori là do bị nhiễm trong thời kỳ trẻ em và H.pylori sẽ tồn tại đến cuối đời nếu không được điều trị. Mặc dù là tác nhân gây ung thư dạ dày, chỉ khoảng 1% những người nhiễm H.pylori sẽ phát triển thành ung thư dạ dày trong nhiều năm về sau.

Vi khuẩn H.pylori là 1 vi khuẩn hình xoắn, gram (-), hiếu khí, hơi cong, có hình dấu phẩy hay hình cung , có từ 4-6 tiêm mao ở 1 đầu, kích thước 1.5-5µm và rộng 0.3 - 1µm, cư trú trong lớp nhày niêm mạc của dạ dày. Nếu môi trường phát triển không thuận lợi, H.pylori sẽ có dạng hình cầu, có khả năng thích nghi cao, kháng thuốc cao, sống được ngoài cơ thể, trong phân và nước uống.

1. Triệu chứng nhiễm H.pylori

Người lớn và cả trẻ em nhiễm H.pylori thường không có triệu chứng gì cả, ngay cả khi H.pylori gây viêm dạ dày ở mức có thể nhận thấy bằng mắt thường qua nội soi thì trẻ cũng không có triệu chứng. Khi H.pylori gây ra triệu chứng, thì thường đó là triệu chứng của viêm loét dạ dày tá tràng.

- Ở trẻ em  triệu chứng của viêm dạ dày thường là buồn nôn, nôn ói và đau ở vùng bụng trên. Tuy vậy những triệu chứng này cũng có ở những bệnh lý khác.

- Ở trẻ lớn và người lớn triệu chứng của loét dạ dày là cảm giác cồn cào, nóng rát và đau vùng bụng trên, vùng giữa bờ sườn và trên rốn. Đau tăng lên khi đói và giảm đi khi ăn, khi uống sữa hoặc uống các thuốc trị dạ dày như Phosphalugel.

- Ở trẻ em  loét dạ dày cũng có thể gây chảy máu dạ dày, có biểu hiện như ói ra máu, đi tiêu ra phân đen như bã cà phê. Ở trẻ nhỏ loét có thể không có triệu chứng rõ và khó chẩn đoán.

- Loét dạ dày thường ít gặp ở trẻ nhỏ nhưng cũng không phải là hiếm gặp.

Chúng tôi có môt bệnh nhân 4 tuổi, cháu bé bị đau bụng mơ hồ ở rốn và thiếu máu nhẹ.  Siêu âm bụng phát hiện có chất dịch trong ổ bụng bé. Kết quả chụp CT scan bụng sau đó cũng chỉ kết luận có dịch trong bụng bé, ở vùng quanh đầu tụy. Bác sĩ không tìm ra bệnh của bé, cho đến khi  nội soi dạ dày mới phát hiện ra một ổ loét khổng lồ ở tá tràng ngay cạnh đầu tụy.

2. Sự lây nhiễm: H.Pylori lây nhiễm từ người sang người qua đường tiêu hóa. Lây nhiễm thường xảy ra giữa các cá nhân trong gia đình, giữa các cá nhân trong tập thể hoặc do vệ sinh kém.

3. Chẩn đoán: Việc chẩn đoán nhiễm H.pylori hòan tòan dựa vào các xét nghiệm như.

- Quan sát trực tiếp bên trong lòng dạ dày và lấy một mẫu nhỏ niêm mạc dạ dày ra làm xét nghiệm tìm H.pylori, đó là nội soi dạ dày. Nội soi dạ dày ngoài việc tìm vi trùng H.pylori còn quan sát tìm xem có viêm, loét trong dạ dày hay không.

- Xét nghiệm máu: Giúp xác định bệnh nhân đã từng có nhiễm H.pylori, nhưng không cho biết vi trùng đã được điều trị hết hay chưa. Ở trẻ em xét nghiệm máu tìm H.pylori ít có gía trị như ở người lớn, có lẽ do đáp ứng miễn dịch ở trẻ em còn kém.

- Xét nghiệm hơi thở: Chủ yếu dùng cho người lớn.

Trong khuyến cáo của Hội nhi khoa Hoa Kỳ đưa ra năm 2000 chỉ đề nghị nôi soi là phương tiện chẩn đoán H.pylori duy nhất ở trẻ em nghi có viêm loét dạ dày.

4. Điều trị

- Khi điều trị H.pylori bằng kháng sinh thì cần phải phối hợp nhiều kháng sinh mới có hiệu qủa diệt H.pylori. Thông thường bác sĩ sẽ phối hợp 2 hoặc 3 kháng sinh trong điều trị.

5. Phòng bệnh

- Sau đợt điều trị đủ liều thuốc trẻ vẫn phải được ăn uống điều độ, hạn chế ăn hoặc dùng các loại thuốc có tác dụng phụ ảnh hưởng dạ dày như : thức ăn chua cay, thức ăn có tính kích thích dạ dày, dùng thuốc steroid, non-steroid….
- Do bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa vì vậy cần phải giữ vệ sinh ăn uống (rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, hạn chế ăn hàng rong…).và nên khám và tầm soát các thành viên trong gia đình để được điều trị đồng thời nhằm hạn chế tái nhiễm.
- Ở trẻ em sống trong gia đình đông đúc, thiếu vệ sinh, sống trong tập thể có người bị nhiễm H.pylori sẽ có nguy cơ bị nhiễm H.pylori cao.
- Lưu ý nếu không cải thiện môi trường sống, không giữ vệ sinh khi ăn uống thì trẻ vẫn có thể tái nhiễm H.pylori.

BS NGUYỄN PHƯỚC LÂM - BV Hoàn Mỹ Sài Gòn