Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn

Địa chỉ: 60-60A Phan Xích Long, Phường 1, Q.Phú Nhuận, tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam.

ĐT: (028) 3990 2468 E: contactus.saigon@hoanmy.com

Tiếp cận chẩn đoán và Điều trị ho ở trẻ em | Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn
Khoa Khám Bệnh

Tiếp cận chẩn đoán và Điều trị ho ở trẻ em

02-11-2011

I ĐỊNH NGHĨA:

Ho là một triệu chứng thường gặp  ở trẻ em với nhiều nguyên nhân khác nhau thường liên quan với các bệnh đường hô hấp trên, tuy nhiên đôi khi ho lại là một quá trình nghiêm trọng hơn. Trong hầu hết trường hợp, quá trình hỏi bệnh sử và khám thực thể có thể xác định chính xác nguyên nhân.

II. SINH LÝ BỆNH

Ho là một phản xạ được thiết lập  để làm sạch đường dẫn khí. Mặc dù ho có thể được bắt đầu tự phát, nó thường gây ra bởi sự kích thích các thụ thể nằm trên khắp đường hô hấp từ họng đến tiểu phế quản. Các thụ thể được kích hoạt bằng  tình trạng viêm, hóa học, cơ học và các kích thích nhiệt. Kích thích trực tiếp (trung ương) một trung tâm ho ở não xảy ra hiếm hơn. Phản xạ ho bao gồm thở ra gắng sức và đột ngột mở  thanh môn đẩy không khí nhanh chóng qua đường thở tống xuất bất kỳ chất nhầy hoặc dị vật ra ngoài.

III. NGUYÊN NHÂN

1. Nhiễm trùng

- Nhiễm khuẩn hô hấp trên

+ Viêm xoang

+ Viêm amidan

+ Viêm họng

- Viêm thanh khí phế quản   (croup)

- Viêm khí quản / viêm khí phế quản

- Viêm tiểu phế quản

- Viêm phế quản cấp

- Viêm phổi

- Tràn dịch màng phổi

- Giãn phế quản / áp xe phổi

2. Viêm/ dị ứng

- Viêm mũi dị ứng

- Phù nề thanh quản

- Phản ứng đường hô hấp

- Viêm phế quản mạn

- Xơ phổi

3. Kích thích cơ học hoặc hóa học

- Dị vật đường thở

- Chấn thương cổ / ngực

- Hóa chất

- Hít phải các hạt bụi

- Hít khói  thuốc lá

4. Do u tân sinh

- Polyp mũi

- Bướu mạch máu

- U nhú

- Lymphoma

- U trung thất

5. Bất thường bẩm sinh

- Chẻ vòm hầu

- Nhuyễn thanh khí quản (Laryngotracheomalacia)

- Thiểu sản thanh khí quản

- Lỗ dò  thanh quản hoặc khí quản

- Vòng mạch

- Phổi biệt trí (Pulmonary sequestration)

6. Nguyên nhân khác

- Trào ngược dạ dày thực quản

- Suy tim sung huyết

- Rối loạn chức năng nuốt

- Bệnh U hạt

- Ho do tâm lý

- Dược phẩm (ví dụ: chất  ức chế  enzyme chuyển đổi angiotensin)

7. Nguyên nhân của ho đe dọa tính mạng

- Bệnh phản ứng đường hô hấp

- Croup

- Viêm tiểu phế quản

- Dị vật đường thở

- Viêm phổi

- Suy tim sung huyết

- Viêm phổi

IV. ĐIỀU TRỊ

Các mục tiêu chính là điều trị các bệnh cơ bản hơn là cố gắng để ngăn chặn ho

- Bệnh nhân bị suy hô hấp cần bổ sung oxy và đánh giá trực tiếp đường hô hấp (airway ) và cách thở(  (breathing).

- Thở khò khè do hen suyễn hoặc viêm tiểu phế quản là chủ yếu điều trị bằng khí dung chất chủ vận beta-2 giao cảm .

- Ở trẻ em nghi ngờ bị bệnh đường hô hấp phản ứng dựa trên chỉ hỏi bệnh sử thì một thử nghiệm điều trị giãn phế quản là cần thiết. Theo dõi bệnh cùng với bác sĩ chăm sóc chính là rất quan trọng để thiết lập một kế hoạch điều trị.

- Trẻ em nghi ngờ dị vật đường thở hoặc có  khối u ở đường thở (bên trong hoặc bên ngoài đường thở) cần can thiệp thích hợp để loại bỏ khối u .

- Bệnh Croup (viêm thanh khí phế quản cấp) điều trị bao gồm  khí dung epinephrin trong các trường hợp nhẹ và khí dung epinephrine, steroid, và oxy cho các giai đoạn nặng.

- Điều trị viêm phổi phụ thuộc vào tuổi và các tác nhân gây bệnh nghi ngờ: kháng sinh và điều trị hỗ trợ

- Bệnh nhân bị ho gà cần thuốc kháng sinh và điều trị hỗ trợ.Trẻ nhỏ hoặc bất cứ trẻ nào có tình trạng khó thở kịch phát cần phải nhập viện.

*Thuốc chống ho (Antitussive medications) có giá trị giới hạn và không nên được sử dụng thường xuyên ở trẻ nhỏ. Điều tốt hơn là cần điều trị đặc hiệu (thuốc giãn phế quản trong bệnh hen suyễn, thuốc kháng sinh với viêm xoang) và tránh ức chế ho trong tình trạng tăng tiết đờm (ví dụ như, hen suyễn, viêm phổi). Ở trẻ lớn hơn có ho không tăng tiết đàm nhớt mà làm gián đoạn giấc ngủ, thì thuốc ức chế ho (antitussives ) có thể được sử dụng . Sử dụng khí dung  và nằm đầu cao trong khi ngủ có thể có lợi ích trong ho có  liên quan với nhiễm trùng dường hô hấp trên do virus.

BS. PHẠM THỊ MỸ DUNG
Chuyên khoa Nhi – BV Hoàn Mỹ Sài Gòn

Tài liệu tham khảo

1. Textbook of Pediatric Emergency Medicine-5th edition -Stephen Ludwig MD,Gary R. Fleisher MD,Fred M. Henretig MD

2. PED-Nelson Textbook of Pediatrics, 18th 2008

3.Signs and Symptoms in Pediatrics -3th-Walter W. Tunnessen. Tunnessen, Kenneth B. Roberts