Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn

Địa chỉ: 60-60A Phan Xích Long, Phường 1, Q.Phú Nhuận, tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam.

ĐT: (028) 3990 2468 E: contactus.saigon@hoanmy.com

Người Bệnh Cần Làm Gì Để Góp Phần Phòng Tránh Sai Sót Y Khoa? | Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn
Khoa Khám Bệnh

Người Bệnh Cần Làm Gì Để Góp Phần Phòng Tránh Sai Sót Y Khoa?

22-01-2011

Sai sót y khoa là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và thương tổn. Một báo cáo gần đây của Viện Y khoa Mỹ ước tính rằng có từ 44.000 đến 98.000 trường hợp tử vong trong các bệnh viện ở Mỹ mỗi năm là hậu quả của sai sót y khoa. Điều này có nghĩa là số người chết vì sai sót y khoa cao hơn số tử vong do tai nạn xe cơ giới, ung thư vú, hoặc AIDS.

Các cơ quan nhà nước, các cơ quan mua gói chăm sóc sức khỏe theo nhóm, và các nhà cung cấp chăm sóc y tế đang cố gắng làm sao để hệ thống chăm sóc y tế trở thành an toàn hơn cho bệnh nhân và cộng đồng. Tài liệu này đề cập đến những điều bệnh nhân có thể làm để góp phần giảm thiểu các trường hợp sai sót y khoa

Sai sót y khoa  là gì?

Sai sót y khoa xảy ra khi một công việc được hoạch định như là một phần của quy trình chăm sóc y tế đã không được thực hiện đúng, hoặc khi đã áp dụng một kế hoạch sai lầm ở ngay giai đoạn đầu tiên. Sai sót y khoa có thể xảy ra ở bất cứ vị trí nào trong hệ thống chăm sóc sức khỏe như:

• Bệnh viện.
• Phòng khám.
• Trung tâm phẫu thuật ngoại trú (phẫu thuật trong ngày).
• Các phòng mạch tư.
• Viện dưỡng lão.
• Các hiệu thuốc.
• Các đơn vị điều dưỡng.

Lỗi có thể liên quan đến:

• Thuốc men.
• Phẫu thuật.
• Chẩn đoán.
• Trang thiết bị.
• Kết quả xét nghiệm.

Sai sót y khoa có thể xảy ra ở ngay cả những công việc thường xuyên nhất, ví dụ khi một bệnh nhân nội trú phải thực hiện một chế độ ăn lạt nhưng lại được cấp một bữa ăn có chứa nhiều muối.
Hầu hết các sai sót đều do những vấn đề từ hệ thống chăm sóc sức khỏe phức tạp ngày nay tạo ra. Nhưng sai sót cũng xảy ra khi giữa thầy thuốc và bệnh nhân có những trở ngại trong giao tiếp. Ví dụ, một nghiên cứu gần đây được hỗ trợ bởi Cơ quan Nghiên cứu Y tế và Chất lượng Mỹ (AHRQ) cho thấy rằng các bác sĩ thường không thông báo đầy đủ để giúp bệnh nhân của mình đưa ra những quyết định phù hợp. Khi bệnh nhân chưa hiểu rõ vấn đề, họ sẽ ít có khả năng chấp nhận sự lựa chọn của bác sĩ và hợp tác tốt để công tác điều trị được thuận lợi.

Vậy người bệnh có thể làm những gì? Hãy tham gia vào việc chăm sóc sức khỏe của chính mình.

1. Cách quan trọng nhất có thể giúp ngăn chặn các sai sót là người bệnh nên là một thành viên tích cực của đội ngũ chăm sóc sức khỏe cho chính mình.

Điều đó có nghĩa là người bệnh nên tham gia vào mọi quyết định về chăm sóc sức khỏe cho  mình.

Nghiên cứu cho thấy khi bệnh nhân tham gia tích cực thì việc chăm sóc sức khoẻ cho họ sẽ có khuynh  hướng đạt  kết quả tốt hơn.

2. Hãy chắc chắn rằng các bác sĩ đã biết rõ về tất cả mọi thứ thuốc mà người bệnh đang dùng, bao gồm thuốc kê toa, thuốc không kê toa, các chất bổ sung dinh dưỡng như vitamin và thảo dược.

Ít nhất một lần mỗi năm, bệnh nhân nên mang tất cả các loại thuốc mà mình đang dùng đến để bác sĩ kiểm tra. Bác sĩ và bệnh nhân sẽ tìm hiểu xem có bất kỳ vấn đề bất thường nào không. Việc này tạo điều kiện để bác sĩ cập nhật hồ sơ bệnh lý, giúp người bệnh có được chất lượng chăm sóc tốt hơn.

3. Hãy chắc chắn rằng bác sĩ điều trị đã nắm vững tất cả các tiền sử dị ứng và phản ứng phụ mà bệnh nhân đã có với thuốc.
Điều này có thể giúp người bệnh tránh dùng một loại thuốc có thể gây tổn hại cho mình.

4. Khi bác sĩ kê một đơn thuốc, người bệnh cần chắc chắn rằng mình có thể đọc được nó.

Nếu người bệnh không đọc được chữ viết tay của bác sĩ, thì dược sĩ có thể cũng sẽ không đọc được.

5. Hãy yêu cầu được cung cấp thông tin dễ hiểu về thuốc men mà mình sử dụng, khi thuốc được bác sĩ chỉ định và khi nhận thuốc từ dược sĩ. Các câu hỏi cần được đặt ra là:
• Các loại thuốc dùng để làm gì?
• Dùng thuốc ra sao, và dùng trong bao lâu?
• Các tác dụng phụ tiềm tàng của thuốc? Cần phải làm gì nếu chúng xảy ra?
• Thuốc này có an toàn khi phối hợp chung với các loại thuốc khác hiện đang dùng?
• Khi dùng thuốc nên tránh ăn hoặc uống các thực phẩm nào, tránh các hoạt động gì?
• Khi nhận thuốc từ hiệu thuốc, hãy hỏi: đây có đúng là loại thuốc mà bác sĩ đã chỉ định cho tôi?
Một nghiên cứu của Đại học Y Dược Massachusetts phát hiện ra rằng 88 phần trăm sai sót y khoa liên quan đến việc cung cấp không đúng loại thuốc hoặc dùng không đúng liều lượng.

7. Nếu có thắc mắc về các hướng dẫn sử dụng trên nhãn thuốc, hãy chủ động hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.
Toa thuốc có thể khó hiểu hay tối nghĩa. Ví dụ, hãy hỏi "uống bốn lần mỗi ngày" có nghĩa là dùng một liều mỗi 6 giờ trong 24 giờ hay là chỉ uống 4 lần từ sáng đến chiều tối?

8. Nên hỏi dược sĩ về các dụng cụ tốt nhất để đo lường thuốc uống dạng lỏng. Nên hỏi khi chưa hiểu rõ về cách sử dụng.
Nghiên cứu cho thấy nhiều người không hiểu đúng cách lường các loại thuốc dạng lỏng. Ví dụ, nhiều người dùng muỗng cà phê ở gia đình, kích thước thường không bằng muỗng cà phê thực sự để lường chất lỏng. Các dụng cụ đặc biệt, như những ống tiêm được đánh dấu, giúp mọi người đo liều lượng thuốc hơn. Tốt nhất là người bệnh nên được hướng dẫn sử dụng các dụng cụ này.

9. Người bệnh nên yêu cầu được cung cấp các thông tin bằng văn bản về những tác dụng phụ mà thuốc có thể gây ra.
Nếu biết trước những gì có khả năng xảy ra, ta sẽ được chuẩn bị để đối phó tốt hơn. Bằng cách đó, bệnh nhân có thể báo cáo vấn đề ngay lập tức và nhận được sự giúp đỡ trước khi nó diễn biến xấu hơn. Một nghiên cứu đã cho thấy rằng văn bản thông tin về các loại thuốc có thể giúp bệnh nhân nhận ra các vấn đề về tác dụng phụ và sau đó cung cấp thông tin cho bác sĩ hoặc dược sĩ của họ.

Điều Trị Nội Trú

10. Nếu cần phải  lựa chọn địa điểm đến khám và điều trị, hãy chọn một bệnh viện nơi có nhiều bệnh nhân đến để thực hiện thủ thuật hay phẫu thuật mà mình đang cần.
Nghiên cứu cho thấy bệnh nhân sẽ đạt kết quả tốt hơn khi được điều trị tại những bệnh viện có nhiều kinh nghiệm xử lý các tình trạng bệnh lý của họ.

11. Nếu đang được điều trị nội trú, hãy hỏi tất cả các nhân viên y tế và những người tiếp xúc trực tiếp với mình xem họ đã rửa tay chưa?
Rửa tay là một biện pháp quan trọng để ngăn chặn sự lây lan của nhiễm trùng tại các bệnh viện. Tuy nhiên, rửa tay vẫn chưa  được các nhân viên y tế thực hiện thường xuyên và đúng mức. Một nghiên cứu gần đây cho thấy khi bệnh nhân kiểm tra xem nhân viên y tế đã rửa tay chưa thì họ sẽ rửa tay thường xuyên hơn và sử dụng nhiều xà phòng hơn.

12. Khi đang được tiến hành thủ tục xuất viện, hãy yêu cầu bác sĩ giải thích kỹ kế hoạch điều trị sẽ phải thực hiện ở nhà.

Điều này bao gồm việc hiểu rõ về các loại thuốc men sẽ dùng và khi nào thì có thể trở lại với hoạt động thường ngày. Nghiên cứu cho thấy là vào thời điểm xuất viện, bác sĩ thường đánh giá cao hơn thực tế những gì bệnh nhân đã hiểu về những điều mà họ nên hay không nên làm khi trở về nhà.

Phẫu thuật

13. Nếu phải phẫu thuật, nên chắc chắn rằng người bệnh, bác sĩ điều trị, và bác sĩ phẫu thuật  đều nhất trí và hiểu rõ ràng, chính xác về những việc sẽ được thực hiện.

Phẫu thuật nhầm bên (ví dụ, phẫu thuật đầu gối bên trái thay vì bên phải) rất hiếm khi xảy ra. Tuy nhiên, dù chỉ một lần vẫn là đã quá nhiều. May thay, phẫu thuật không đúng vị trí vẫn có thể phòng ngừa được 100%. Học Viện Phẫu Thuật Chỉnh Hình Mỹ yêu cầu  các thành viên ký tắt tên mình trực tiếp lên vị trí sẽ mổ trước khi tiến hành phẫu thuật.

 Những điều có thể thực hiện thêm

14. Hãy nói lên những điều mình còn thắc mắc hoặc quan tâm.
Bệnh nhân có quyền đặt cho bất cứ ai những câu hỏi liên quan đến việc chăm sóc sức khoẻ của mình.

15. Hãy chắc chắn rằng có một người nào đó, như bác sĩ riêng chẳng hạn, chịu trách nhiệm chung về việc chăm sóc sức khoẻ của mình.
Điều này đặc biệt quan trọng khi bệnh nhân có nhiều vấn đề về sức khỏe hoặc đang nằm viện.

16. Hãy chắc chắn rằng tất cả các chuyên viên y tế tham gia chăm sóc sức khỏe cho mình đã có đầy đủ những thông tin quan trọng về mình.
Đừng cho rằng mọi người đều đã biết tất cả mọi thứ họ cần phải biết.

17. Nhờ một thành viên trong gia đình hoặc bạn bè ở lại và đại diện cho mình (người này có thể giúp bệnh nhân làm mọi việc và nói thay cho họ).
Ngay cả khi cho rằng chưa cần đến sự giúp đỡ, bệnh nhân vẫn có thể cần đến họ sau này.

18. Nhận thức được rằng "nhiều hơn" không phải luôn luôn tốt hơn.
Hãy tìm hiểu tại sao một xét nghiệm hoặc một phương pháp điều trị lại cần thiết và hữu ích. Có thể lại là tốt hơn nếu không thực hiện nó.

19. Nếu phải thực hiện một xét nghiệm nào đó, đừng bao giờ giả định rằng nếu không có thông báo phản hồi nào thì đó là điều tốt lành.
Hãy quan tâm hỏi về các kết quả xét nghiệm.

20. Hãy tìm hiểu về bệnh lý và phương pháp điều trị bằng cách yêu cầu bác sĩ và điều dưỡng cung cấp cho mình những kiến thức và bằng cách sử dụng các nguồn thông tin khác đáng tin cậy.

Ví dụ, các khuyến cáo về điều trị dựa trên các chứng cứ khoa học mới nhất ra sao? Hãy hỏi bác sĩ của mình xem việc điều trị đã dựa trên các bằng chứng mới nhất hay chưa?

Trên đây là 20 điều mà về phần mình, người bệnh cần phải quan tâm đóng góp để kết quả điều trị được tốt hơn và giảm mức độ rủi ro, sai sót xuống mức thấp nhất.

Bs Đồng Ngọc Khanh, BV Đa Khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn

Theo tài liệu của “Agency for Healthcare Research and Quality”