Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn

Địa chỉ: 60-60A Phan Xích Long, Phường 1, Q.Phú Nhuận, tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam.

ĐT: (028) 3990 2468 E: contactus.saigon@hoanmy.com

Hướngdẫn chẩnđoán, điều trị Chèn ép thị thần kinh hậu cầu do chấn thương | Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn
Cấp cứu

Hướngdẫn chẩnđoán, điều trị Chèn ép thị thần kinh hậu cầu do chấn thương

27-07-2011

Tổn thương thị thần kinh sau chấn thương có thể do chèn ép hoặc đứt thần kinh thị làm bệnh nhân nhìn mờ, có thể mù thị trường thu hẹp.

I . Triệu chứng – Chẩn đoán

- Có chấn thương đầu, mặt, mắt.

- Giảm thị lực: Nếu thị lực sáng tối (-) ngay sau chấn thương hoặc lúc hồi phục tri giác đầu tiên sau hôn mê là dấu hiệu tiên lượng xấu.

- Thu hẹp thị trường, có ám điểm

- Đồng tử dãn 

+  Phản xạ trực tiếp (-)

+  Phản xạ gián tiếp (+)

- Soi đáy mắt có thể : Bình thường

+ Phù gai thị

+ Teo gai thị

- X.quang: Chụp tư thế Hartmann: nghiên cứu ống thị giác, ống thị giác một bên rộng ra gợi ý một quá trình bành trướng bên trong ống thị giác.

- CTScanner: Tổn thương ống thị giác, có thể kèm theo xuất huyết não, dập não, vỡ xương sọ.

- Chụp MRI: giúp đánh giá thêm tình trạng tổn thương sợi thần kinh thị.

- Chẩn đoán chèn ép thị thần kinh hậu cầu chủ yếu dựa vào lâm sàng. Những phương tiện chẩn đoàn hình ảnh như CTScanner, MRI cần có để hiểu rõ về bản chất tổn thương ống thị giác, thị thần kinh và cấu trúc xung quanh.

- Chẩn đoán phân biệt: Liệt dây thần kinh số III, Sụp mi, không vận nhãn vào trong, giãn đồng tử mất phản xạ đồng tử.

II. Điều trị

2.1.  Điều trị nội khoa

- Dùng thuốc  Methylprednisolone

+ 1g/ngày x 5 ngày đầu

+1mg/kg/ngày x 10 ngày

+ Giảm liều corticoid rồi ngưng thuốc

- Theo nghiên cứu của Anderson và cộng sự thì Corticoid làm  giảm co thắt vi tuần hoàn, giảm phù, cải thiện dòng máu ở chổ tổn thương tế bào thần kinh, ức chế sự phá vỡ màng tế bào bằng ức chế Peroxide hoá lipid

2.2.  Điều trị ngoại khoa: để giải áp ống thị giác

2.2.1 Đường mổ cổ điển qua đường xuyên trán.

2.2.2 Đường mổ qua xoang sàng từ bên ngoài

2.2.3 Đường mổ dưới môi qua mũi đến xương bướm, ống thị  giác.

2.2.4 Đường mổ phía ngoài mặt vào ống thị giác.

2.2.5 Phẫu thuật nội soi giải áp.

Rạch bao thị thần kinh có thể là điểm quan trọng nhất trong phẫu thuật giải áp thành công.

III. Ca bệnh án lâm sàng

*BỆNH ÁN 1: Bệnh nhân nữ 27 tuổi bị chấn thương đầu trong tai nạn xe gắn máy được chẩn đoán mắt (P) : chèn ép thị thần kinh hậu cầu/ chấn thương đầu. Thị lực mắt phải : Sáng tối (+) mắt trái 10/10; Đồng tử dãn 6 ly phản xạ trực tiếp (-); Phản xạ gián tiếp (+), soi đáy mắt không phù gai

- CTScanner gãy xương bướm bên phải với di lệch một phần dưới  trước bên phải và phồi mô mềm từ ống thị giác vào xoang bướm. Giải áp thị thần kinh qua đường lật môi xương bướm - sàng kèm rạch bao thị thần kinh. Sau phẫu thuật 1 tháng, phục hồi thị lực 6/10 ở mắt phải.

*BỆNH ÁN 2: Bệnh nhân nam 45 tuổi ở Khánh Hoà. Cách ngày khám bệnh 3 tháng, bệnh nhân khai bị tai nạn giao thông khi đi xe  gắn máy, sưng nề bầm tím mi trên mắt trái , mắt trái thị lực sáng tối (-)

- Chụp CTScanner : bình thường, đã điều trị tại hai cơ sở y tế khác nhau với chẩn đoán mắt  trái bị chèn ép thị thần kinh hậu cầu. Sau điều trị, mắt trái vẫn mù thị lực sáng tối (-).  Sau đó bệnh nhân đến khám ở Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn

- Thị lực : mắt trái sáng tối (-); đồng tử dãn 6 ly phản xạ trực tiếp (-); Phản xạ gián tiếp (+); Soi đáy mắt: gai thị bạc màu toàn bộ, teo gai thị

- Chẩn đoán: mắt trái chèn ép thị thần kinh hậu cầu cũ do chấn thương.

THS.BS. PHAN XUÂN HOÀNG
Chuyên Khoa Mắt – BV Hoàn Mỹ Sài Gòn