Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn

Địa chỉ: 60-60A Phan Xích Long, Phường 1, Q.Phú Nhuận, tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam.

ĐT: (028) 3990 2468 E: contactus.saigon@hoanmy.com

Điều trị tăng huyết áp bằng phương pháp không dùng thuốc | Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn
Cấp cứu

Điều trị tăng huyết áp bằng phương pháp không dùng thuốc

13-06-2011

Tăng huyết áp là bệnh lý rất thường gặp trong cộng đồng. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể  dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Hiện nay ngoài biện pháp dùng thuốc thì phương pháp điều trị không dùng thuốc cũng rất hiệu quả trong điều trị tăng huyết áp và khi áp dụng song hành với biện pháp dùng thuốc sẽ giúp cho việc kiểm soát huyết áp được tốt hơn. Biện pháp này có hiệu quả với mọi mức độ tăng huyết áp.

Các biện pháp hay được áp dụng là:

- Giảm cân nếu thừa cân

- Gia tăng hoạt động thể lực

- Ngưng thuốc lá

- Giảm ăn mặn

- Giảm thức ăn có mỡ bão hòa và nhiều cholesterol

- Hạn chế rượu

- Ăn đủ kali, canxi và magiê

1. Giảm cân  

Được khuyến cáo cho những bệnh nhân có cân nặng vượt quá 10% trọng lượng lý tưởng, không khuyến cáo cho bệnh nhân có thai. Ăn chế độ ăn năng lượng thấp, tránh những bữa ăn tăng cường. Thực hiện đều đặn chương trình hoạt động thể lực.

2. Gia tăng hoạt động thể lực

Hoạt động thể lực giúp phòng ngừa béo phì do đó giúp hạ thấp huyết áp và ngăn ngừa sự bắt đầu của tăng huyết áp và tiểu đường ít nhất là một phần. Nên vận động ít nhất khoảng 30 phút đi bộ mỗi ngày và phần lớn các ngày trong tuần. Những người có bệnh mạch vành đã biết hay nghi ngờ bệnh mạch vành và những người trên 40 tuổi nên thực hiện nghiệm pháp gắng sức trước khi bắt đầu một chương trình tập luyện.

3. Ngưng thuốc lá

Ngưng hút thuốc lá là phương cách hiệu quả nhất và tức thì để giảm nguy cơ về tim mạch. Hút thuốc lá dẫn đến tăng giao cảm, tăng độ cứng thành động mạch. Hậu quả là tăng đề kháng insulin, béo phì nội tạng và bất lợi trên sự tiến triển của bệnh thận. Vấn đề là ngưng hút thuốc lá không phải là việc dễ dàng đối với người hút thuốc lá. Họ nên được khuyên bảo nhiều lần và hỗ trợ thực hiện điều này bằng các biện pháp như dùng tấm dán có tẩm nicotine, gia tăng hoạt động thể lực giúp ngừa sự tăng cân thường xảy ra với việc ngừng hút thuốc.

4. Giảm ăn mặn

Giảm natri vừa phải đến mức độ 2,4 gam Na/ngày tương đương với 6 gam muối NaCl/ngày. Ngoài tác dụng hạ áp, việc giảm ăn mặn cũng đem lại nhiều lợi ích khác như: tăng  hiệu quả của thuốc hạ áp, giảm mất kali do phải dùng thuốc lợi tiểu, thoái triển của phì đại thất trái, giảm đạm niệu, giảm bài tiết canxi ở đường niệu, giảm loãng xương, giảm tần suất ung thư dạ dày, giảm tử vong do đột quị, giảm tần suất hen phế quản, giảm tần suất đục thủy tinh thể, bảo vệ chống lại sự bắt đầu tăng huyết áp.

Để thực hiện tốt việc giảm ăn mặn cần phối hợp các biện pháp như:

- Thay thức ăn đã được chế biến băng thức ăn tự nhiên, vì thức ăn tự nhiên có nồng độ natri thấp và kali cao, trong khi đó phần lớn thức ăn đã được chế biến đã thêm natri vào và lấy bớt kali đi.

- Thuyết phục những nhà chế biến thực phẩm giảm lượng natri thêm vào trong thức ăn hay thức uống đã được chế biến chiếm khỏang ¾ lượng natri tiêu thụ hiện nay.

- Nên khuyên bệnh nhân đọc nhãn trên sản phẩm đã được chế biến, tránh những sản phẩm có chứa hơn 300 mg natri cho mỗi phần.

- Không thêm muối NaCl vào thức ăn trong khi nấu hay tại bàn ăn.

- Nếu cần có vị mặn, hãy sử dụng sản phẩm nửa NaCl và nửa KCl hay chất thay thế là KCl đơn thuần.

- Tránh dùng hoặc dùng các loại thức ăn nhanh ở mức tối thiểu, vì nhiều loại thức ăn nhanh có nồng độ natri cao.

- Nhận biết được nồng độ natri của một số thuốc kháng acid.

5. Giảm thức ăn có mỡ bảo hoà và nhiều cholesterol

Áp dụng chế độ ăn DASH: là chế độ ăn dồi dào trái cây, rau và những sản phẩm sữa ít béo với giảm lượng chất béo toàn phần và chất béo bão hòa. Chế độ ăn này giúp giảm rối loạn lipid máu và tạo thuận lợi để giảm cân, qua đó giúp kiểm soát huyết áp tốt hơn.

6. Hạn chế rượu

Số lượng rượu nên hạn chế ở mức không nhiều hơn 30 ml ethanol/ngày, tương đương với 60 ml rượu whisky, 240 ml rượu vang, hay 720 ml bia.

7. Ăn đủ kali, canxi và magiê

* Gia tăng hấp thu kali đã cho thấy có hiệu quả vừa phải trong việc giảm huyết áp ở một số bệnh nhân, làm tăng hiệu quả hạ áp của việc giảm natri trong thức ăn.

Khuyến cáo:

- Sản phẩm bổ sung kali đuợc chỉ định cho trường hợp giảm kali máu do thuốc lợi tiểu.

- Bảo vệ bệnh nhân tránh mất kali bằng cách khuyến khích họ tăng hấp thu kali trong thức ăn, giảm thức ăn đã chế biến có lượng natri cao, kali thấp cùng với việc gia tăng những thức ăn tự nhiên có lượng natri thấp, kali cao có thể là đủ để hạ thấp huyết áp và đạt được lợi ích thật sự.

- Trái cây và đậu cung cấp lượng kali lớn nhất trong mỗi phần ăn.

* Đảm bảo sự hấp thu canxi trong thức ăn đầy đủ nhưng đừng cho bổ sung canxi để phòng ngừa hoặc điều trị tăng huyết áp.

* Với magiê cũng tương tự như canxi, nên tăng sử dụng magiê trong thức ăn với rau quả tươi thích hợp hơn là cho sản phẩm bổ sung magiê. Sản phẩm bổ sung magiê nên dành cho những bệnh nhân được phát hiện thiếu magiê. Ở những bệnh nhân này, 15 mmol magiê mỗi ngày có thể hạ thấp huyết áp, bổ sung đủ kali, và cải thiện biến dưỡng đường.

BS. PHAN THANH TOÀN
Chuyên khoa Cấp cứu – BV Hoàn Mỹ Sài Gòn