Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn

Địa chỉ: 60-60A Phan Xích Long, Phường 1, Q.Phú Nhuận, tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam.

ĐT: (028) 3990 2468 E: contactus.saigon@hoanmy.com

Có thể phòng ngừa Tai biến mạch máu não được không? | Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn
Nội thần kinh

Có thể phòng ngừa Tai biến mạch máu não được không?

09-11-2011

Có thể phòng ngừa Tai biến mạch máu não được không? Đây là câu hỏi không chỉ người bệnh quan tâm mà các nhà thần kinh học luôn đề cập tới. 

Như chúng ta đều biết TBMMN là một bệnh lí thường gặp trên thực tế lâm sàng và tử vong do TBMMN đứng hàng thứ 3 trên thế giới sau bệnh mạch vành và ung thư.

1. Vậy Tai biến mạch máu não (TBMMN) là gì? TBMMN được định nghĩa là một hội chứng lâm sàng, đặc trưng bởi hiện tượng mất chức năng não bộ cấp tính kéo dài trên 24 giờ, có thể gây tử vong và nguyên nhân phần lớn là do tổn thương mạch máu não

2. Những nguyên nhân nào thường gặp trong TBMMN ?

Có hai dạng TBMMN là Thiếu máu não và Xuất huyết não  

- Trong đó nguyên nhân của Thiếu máu não cấp thường gặp là

+ Thuyên tắc mạch do xơ vữa động mạch lớn

+ Bệnh lí mạch máu nhỏ nội sọ ( Tăng huyết áp , Tiểu đường )

+ Lấp mạch từ tim

+ Bệnh lí về máu (Đa hồng cầu, Tăng tiểu cầu vô căn, Bệnh hồng cầu hình liềm…)

- Riêng Xuất huyết não, nguyên nhân thường gặp là:

+ Tăng huyết áp

+ Bệnh lí mạch máu (Dị dạng động tĩnh mạch, Bệnh mạch máu amyloid, Phình mạch dạng túi …)

+ Bệnh lí về máu (Giảm tiểu cầu, Bệnh ưa chảy máu, Đông máu nội mạch…)

+ Thuốc (Thuốc kháng đông, amphetamine)

Ngoài các nguyên nhân thường gây ra TBMMN thì các yếu tố nguy cơ cũng góp phần tăng khả năng TBMMN

3. Vậy các yếu tố nguy cơ nào liên quan đến TBMMN ?

Có nhiều yếu tố nguy cơ liên quan dến TBMMN nhưng thường gặp là

- Tăng HA

- Tiểu đường

- Tăng lipide máu

- Hút  thuốc lá

- Nghiện rượu

- Rung nhĩ

- Bệnh tim thiếu máu

- Béo phì

- Stress, căng thẳng…

4. Phòng ngừa TBMMN như thế nào? Để phòng ngừa TBMMN cần thực hiện tốt các vấn đề sau:

a. Phải kiểm soát tốt các nguyên nhân cơ bản thường gặp là thuyên tắc- huyết khối do xơ vữa và thuyên tắc từ tim bằng cách kiểm soát các yếu tố nguy cơ mạch máu như Tăng huyết áp (THA), tiểu đường, tăng lipide máu, hút thuốc lá và dùng thuốc chống kết tập tiểu cầu. Ngày nay, ngoài thuốc chống kết tập tiểu cầu (Aspirin, Clopidogrel, Dipyridamol) thì Cilostazol (Pletal) đã được FDA công nhận trong điều trị phòng ngừa TBMMN

- Đối với thuyên tắc từ tim nên điều trị nguyên nhân cơ bản như rung nhĩ, thay van tim và dùng thuốc kháng đông. Đối với những bệnh nhân chưa bị TBMMN nhưng mắc những yếu tố nguy cơ kể trên cũng như những bệnh nhân đã bị TBMMN cần được điều trị và tiếp tục theo dõi tại các cơ sở y tế bởi bác sĩ chuyên khoa.

b. Thay đổi cách sống

+ Tập thể dục thường xuyên

+ Giảm cân

+ Chế độ ăn ít mỡ, nhiều trái cây và rau quả, hạn chế muối

+ Bỏ thuốc lá

+ Không uống nhiều rượu

+ Cố gắng giữ cân bằng trong cuộc sống, tránh stress

5. Vì sao cần phải phòng ngừa TBMMN ?

- Tỉ lệ tử vong sau đột quị lần đầu tiên vào khoảng 12% ở ngày thứ 7, 19% ở ngày thứ 30, 31% sau một năm và 60% sau năm năm. Hiện nay tỉ lệ tử vong sau đột quị lần đầu tiên trên thế giới khoảng 20%. Ở thành phố HCM tại khoa đột quị tỉ lệ tử vong chung còn 10%.

- Nguy cơ người bệnh cần sự chăm sóc toàn diện khoảng 20-30% . Vào thời điểm 12 tháng sau đột quị lần đầu khoảng 20-30% phụ thuộc vào người khác cho những sinh hoạt hằng ngày như tắm rửa, thay đồ, di chuyển …, khoảng 40-50% không phụ thuộc hay độc lập trong sinh hoạt

- Điều này cho thấy những hậu quả nặng nề do đột quị cho bản thân người bệnh cũng như thân nhân, gia đình đồng thời là gánh nặng cho xã hội. Do đó, phòng ngừa TBMM là vấn đề luôn được quan tâm

Ths .Bs. Huỳnh Thị Thúy Hằng
Chuyên Khoa Nội Thần Kinh – BV Hoàn Mỹ Sài Gòn

Tài liệu tham khảo

1.Vũ Anh Nhị.Phòng ngừa thứ phát đột quị.Sổ tay Đột quị.

2.Vũ Anh Nhị.Điều trị phòng ngừa trước và sau đột qụi.Giáo trình Tai biến mạch máu não

3.Dr Shinohara.Cilostazol stroke prevention study ( CSPS ).Neurology today:1April 2010-Volume 10-Issue –p 7

4.Susan Jeffrey.Similar efficacy, Less bleeding with Cilostazol vs Aspirin for recurrent stroke prevention:CSPS 2 published.From Medscape Today

5.Hankey GJ, Warlow CP.Treatment and secondary prevention of stroke.The Lancet 1999,354:1457-1463