Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn

Địa chỉ: 60-60A Phan Xích Long, Phường 1, Q.Phú Nhuận, tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam.

ĐT: (028) 3990 2468 E: contactus.saigon@hoanmy.com

Vai trò & Ý nghĩa của HbA1C trong lâm sàng | Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn
Nội Tổng hợp

Vai trò & Ý nghĩa của HbA1C trong lâm sàng

21-02-2012

1. HbA1C là gì?

Huyết cầu tố, Hb, chỉ có trong tế bào hồng cầu. Nhiệm vụ chính của Hb là mang O2 từ phổi đến tế bào cơ thể và mang CO2 từ tế bào về phổi để thải ra ngoài.  Trong khi lưu hành làm chức năng hô hấp  có một tỷ lệ nhỏ Hb này sẽ gắn kết với glucose máu (glycate hóa) để tạo nên phân tử HbA1C (A1C, huyết cầu tố glycate hóa). 

- Do đó, nồng độ HbA1C tỷ lệ thuận với nồng độ Glucose  máu.

- Đo tỷ lệ % HbA1C cũng là cách đánh giá nồng độ Glucose máu.

2. HbA1C được chuyển hóa như thế nào?

- HbA1C thực chất cũng là một Hb đặc biệt, được glycated. Chuyển hóa (sinh tổng hợp và thoái biến) của HbA1C hoàn toàn như Hb bình thường.

- Hb tổng hợp đồng bộ với sự sinh và thoái hóa cùng lúc với sự chết đi của hồng cầu.
Hồng cầu từ lúc sinh đến khi chết trung bình 100-120 ngày. HbA1C cũng thay đổi (renew) trong khoảng thời gian đó.

- Thường tỷ lệ %HbA1C được đo 2 tháng 1 lần.

3. Tiêu chí chẩn đoán đái tháo đường

Theo khuyến cáo của Hiệp hội ĐTĐ Hoa Kỳ (ADA) năm 2010, để chẩn đoán ĐTĐ chúng ta dựa vào 1 trong 4 tiêu chuẩn sau:

(1). HbA1c ≥ 6,5%. Xét nghiệm phải được làm ở labo sử dụng phương pháp chuẩn.

(2). Đường máu đói Go ≥ 7.0 mmol/ L ( ≥ 126 mg/dL). Đường máu đói Go đo khi đã nhịn không ăn ít nhất 8 giờ.

(3). Đường máu 2 giờ trong nghiệm pháp dung nạp glucose G2 ≥ 11,1 mmol/L ( ≥ 200 mg/dL). Nghiệm pháp dung nạp glucose phải được thực hiện theo đúng mô hình của Tổ chức Y tế Thế giới WHO, sử dụng 75 gam glucose.

(4). Đường máu bất kỳ ≥ 11,1 mmol/L ( ≥200 mg/dL). Trên bệnh có triệu chứng của đái tháo đường cổ điển.

4. Tiêu chí tiền đái tháo đường (Prediabetes)

 (1). HbA1c từ 5,7 đến 6,4 %

(2). Rối loạn glucose lúc đói, RLGMĐ ( impaired fasting glucose, IFG),
Đường máu đói Go từ 5,6 – 6,9 mmol/L (100 – 125 mg/dL) và

 (3). Rối loạn dung nạp glucose, RLDNG

(impaired glucose tolerance, IGT),
Đường máu 2 giờ trong nghiệm pháp dung nạp, G2 đo trong mức từ 7,8 – 11 mmol/L (140 – 199 mg/dL).

5. Treatment of Diabetes Mellitus

- HbA1C thay đổi rất chậm, theo đời sống của hồng cầu  (trung bình 2-3 tháng). Đo tỷ lệ HbA1C là cách tốt để theo dõi điều trị lâu dài cho bệnh nhân.

- HbA1C không thay đổi theo tình trạng “no, đói”, việc đo tỷ lệ HbA1C có thể tiến hành dễ dàng, thuận tiện,  bất kỳ lúc nào bệnh nhân đến cơ sở y tế.

6. Những trường hợp đặc biệt

- Chẩn đoán phân biệt Hôn mê do dùng thuốc ĐTĐ quá liều với Hôn mê do hạ đường máu.
- Chẩn đoán phân biệt Tăng đường máu cấp (ăn khuya quá nhiều, được chuyền glucose ưu trương…) với bệnh ĐTĐ thật sự.

- Phân biệt Hôn mê chấn thương → tăng đường máu do stress với Hôn mê tăng áp lực thẩm thấu của bệnh ĐTĐ.

TS. BS. TRẦN BÁ THOẠI

Tài liệu tham khảo:

1..Day A.HbA1c and diagnosis of diabetes. The test has finally come of age.Ann Clin Biochem. 2012 Jan;49(Pt 1):7-8.
2. Higgins TN, Tran D, Cembrowski GS, Shalapay C, Steele P, Wiley C.Is HbA1c a good screening test for diabetes mellitus? Clin Biochem. 2011 Dec;44(17-18):1469-72. Epub 2011 Sep 12.
3. Kowall B, Rathmann W, Landgraf R. Is HbA1c a valid and feasible tool for the diagnosis of diabetes? Diabetes Res Clin Pract. 2011 Sep;93(3):314-6. Epub 2011 Aug 17.
4..Hutchinson MS, Joakimsen RM, Njølstad I, Schirmer H, Figenschau Y, Jorde R. Haemoglobin A1c in diagnosis of diabetes mellitus and pre-diabetes; validation by oral glucose tolerance test. The Tromsø OGTT Study. J Endocrinol Invest. 2011 Dec 16.
5. Hsu YC, Chiu HM, Liou JM, Chang CC, Lin JT, Liu HH, Wu MS.Glycated hemoglobin A1c is superior to fasting plasma glucose as an independent risk factor for colorectal neoplasia.Cancer Causes Control. 2012 Feb;23(2):321-8. Epub 2011 Nov 29.
6. Heianza Y, Hara S, Arase Y, Saito K, Tsuji H, Kodama S, Hsieh SD, Mori Y, Okubo M, Yamada N, Kosaka K, Sone H.Impact of introducing HbA1c into the diagnostic criteria on prevalence and cardiovascular risk profiles of individuals with newly diagnosed diabetes in Japan: The Toranomon Hospital Health Management Center Study 2 (TOPICS 2). Diabetes Res Clin Pract. 2012 Feb;95(2):283-90. Epub 2011 Nov 21.
7. Zemlin AE, Matsha TE, Hassan MS, Erasmus RT.HbA1c of 6.5% to diagnose diabetes mellitus -- does it work for us? -- the Bellville South Africa study.PLoS One. 2011;6(8):e22558. Epub 2011 Aug 12.
8.Kerr D, Partridge H, Knott J, Thomas PW.HbA1c 3 months after diagnosis predicts premature mortality in patients with new onset type 2 diabetes.Diabet Med. 2011 Dec;28(12):1520-4. doi: 10.1111/j.1464-5491.2011.03443.x.
9. Li Q, Pan JM, Ma XJ, Bao YQ, Tang JL, Yuan QY, Lu HJ, Jia WP.Combined utility of hemoglobin A1c and glycated albumin in diabetic screening. Zhonghua Yi Xue Za Zhi. 2011 Jul 12;91(26):1813-6. Chinese.
10. Moaven LD. Is Australia ready to use glycated haemoglobin for the diagnosis of diabetes? Med J Aust. 2011 Nov 7;195(9):514. No abstract available.
11.Velling Magnussen L, Mumm H, Andersen M, Glintborg D.Hemoglobin A1c as a tool for the diagnosis of type 2 diabetes in 208 premenopausal women with polycystic ovary syndrome. Fertil Steril. 2011 Nov;96(5):1275-80. Epub 2011 Oct 6.
12.Degeling C, Rock M, Rogers WA.Testing relationships: ethical arguments for screening for type 2 diabetes mellitus with HbA1C. J Med Ethics. 2011 Oct 4.
13. Choi SY, Yun KE, Choi HJ.Risk factors associated with high hemoglobin A1C levels (≥5.7%) in Korean adults with normal fasting glucose.J Endocrinol Invest. 2011 Oct 3.
14. Bernal-Lopez MR, Santamaría-Fernandez S, Lopez-Carmona D, Tinahones FJ, Mancera-Romero J, Peña-Jimenez D, Jansen-Chaparro S, Baca-Osorio AJ, Cuesta-Muñoz AL, Serrano-Rios M, Gomez-Huelgas R. HbA(1c) in adults without known diabetes from southern Europe. Impact of the new diagnostic criteria in clinical practice. Diabet Med. 2011 Nov;28(11):1319-22. doi: 10.1111/j.1464-5491.2011.03317.x. Epub 2011 Apr 16.
15. Schöttker B, Raum E, Rothenbacher D, Müller H, Brenner H. Prognostic value of haemoglobin A1c and fasting plasma glucose for incident diabetes and implications for screening. Eur J Epidemiol. 2011 Oct;26(10):779-87. Epub 2011 Sep 27.
16. Jun DW, Kim HJ, Bae JH, Lee OY.  The clinical significance of HbA1c as a predictive factor for abnormal postprandial glucose metabolism in NAFLD patients with an elevated liver chemistry.Hepatogastroenterology. 2011 Jul-Aug;58(109):1274-9.
17. Sharma TK, Parchwani H, Kaushik GG, Shankar V, Dahiya K, Ghalaut VS, Sharma N. HbA(1c) levels in cardiovascular diseased patients without diabetes in a developing country. Clin Lab. 2011;57(7-8):517-22.
18. Aguilar D. Glycated hemoglobin as a prognostic risk marker in nondiabetic patients after acute myocardial infarction: what now? Circulation. 2011 Aug 9;124(6):666-8. No abstract available.