Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn

Địa chỉ: 60-60A Phan Xích Long, Phường 1, Q.Phú Nhuận, tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam.

ĐT: (028) 3990 2468 E: contactus.saigon@hoanmy.com

Hội chứng ruột kích thích | Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn
Khoa Khám Bệnh

Hội chứng ruột kích thích

10-08-2018

I/ ĐẠI CƯƠNG :

   1/ Hội chứng ruột kích thích là gì:

     - bao gồm một nhóm rối loạn chức năng đường tiêu hóa mãn tính,,hay tái phát

     - không có rối loạn về cấu trúc và sinh hóa

     - được gọi dưới nhiều danh từ khác nhau như hội chứng đại tràng kích thích ,bệnh đại tràng 

       co thắt,bệnh đại tràng chức năng….

2/ Dịch tể học :

 - Là bệnh hay gặp trên thế giới với tần suất khoảng 15-20%

 - Tỷ lệ nam/nũ: 1/ 2-4

 - Tuổi thường gặp: # 40-60 tuổi

  3/ Nguyên nhân và Sinh Bệnh học: chưa rõ,có thể liên quan tới những cơ chế như bất thường

    vận động ,tăng nhạy cảm của tạng ,sau nhiểm trùng ruột ,hay sau đáp ứng của Stress

II/ CHẨN ĐOÁN HỘI CHỨNG RUỘT KÍCH THÍCH :

    1/Triệu chứng tại đường Tiêu hóa: Tiêu chuẩn ROME IV

* Triệu chứng đau bụng hoặc khó chịu vùng bụng ít nhất 1 ngày mỗi tuần, trong 3 tháng    qua,,phối hợp với 2 hoặc 3 các triệu chứng sau :

            - Giảm khi đi cầu

            - Kết hợp với thay đổi số lần đi cầu

            - Thay đổi hình dạng phân 

     2/ Các triệu chứng ngoài đường tiêu hóa: Có thể gặp

  • Tiết niệu: tiểu khó,tiểu gấp
  • Phụ khoa: rối loạn kinh nguyệt
  • Cơ : đau cơ,đau lưng
  • Thần kinh-cảm giác: nhức đầu,dị cảm ,mất ngũ,rối loạn vị giác,trầm cảm
  • Tim mạch:mệt mỏi ,hồi hộp,đau ngực ,nóng bừng mặt,chóng mặt
  • Hô hấp: hen phế quản

3/ Phân loại hội chứng ruột kích thích:

*Thể táo bón (IBS-C) :Đi tiêu ít hơn 3 lần/1 tuần ,phân cứng,phải gắng sức rặn khi đi tiêu  

 *Thể tiêu chảy: ( IBS-D) đi tiêu trên 3 lần/ngày,phân nhão hoặc nhiều nước ,không nín         được khi  muốn đi tiêu

 * Thể hổn hợp (IBS-M)  Táo bón xen lẫn tiêu chảy

 *Thể không phân loại được : Bất thường phân không đủ đáp ứng  các tiêu chuẩn trên  

4/Chẩn đoán phân biệt: Loại trừ các nguyên nhân thực thể

  *Phát hiện các triệu chứng báo động :

+Triệu chứng mới xảy ra ở BN trên 50 tuổi

+Chán ăn,sụt cân nhiều,thiếu máu

+Sốt,tăng VS,tăng bạch cầu

+Tiêu có đàm nhầy,máu ,tiêu phân dẹt nhỏ

+Tiền sử gia đình có bị ung thư đại tràng

  • Cận Lâm sàng :
  • Khám Lâm sàng: Khám bụng,thăm trực tràng
  • XN: Công thức máu,VS ,đường huyết,các dấu ấn ung thư ,xn phân
  • Siêu âm bụng,X quang đại tràng,Nội soi đại trực tràng,các kỹ thuật chuyên sâu về chẩn đoán hình ảnh ….

          III/ĐIỀU TRỊ :

 Vì đây là một bệnh mạn tính nhưng làng tính ,thường không có di chứng hay tử vong ,không có phương pháp  điều trị luôn luôn hiệu quả ,nên việc điều trị cần phải có một chiến lược bao gồm:

   1/ Tâm lý liệu pháp: Tạo quan hệ tốt giữa Thầy thuốc và Bệnh nhân

      +Biết lắng nghe ,trấn an Bệnh nhân ,nhận định và giải quyết những lo lắng phiền muộn của Bệnh nhân

      +Giải thích tường tận về bệnh sinh và bệnh sử tự nhiên của bệnh : đây không phải là bệnh có tổn thương thực thể tại ruột,và là một bệnh mạn tính đặc trưng bởi nhửng đợt có biểu hiện bệnh rầm rộ và những đợt bệnh im lặng,không có triệu chứng

     +Giải thích cho bệnh nhân biết việc điều trị tập trung vào các triệu chứng nổi trội là biện pháp hợp lý và hữu hiệu ,và việc điều trị có thể không làm dứt hẳn triệu chứng nhưng sẽ cải thiện tốt hơn chất lượng cuộc sống

   2/ Chế độ ăn:

Trong hội chứng ruột kích thích không cần thiết phải tiết chế khắt khe,tuy nhiên cũng nên tránh những thức ăn có thể gây ra hoặc làm năng thêm triệu chứng :

     +Tránh những thức ăn không dung nạp hay gây tiêu chảy và đau bụng

     +Nếu táo bón ,cần uống nhiều nước ,nên ăn thêm chất xơ ,rau quả tươi hoặc dung thêm chất cám ,tránh chế độ ăn làm tăng táo bón như thức ăn khô,mắm,nhiều gia vị

     +Lưu ý một số thuốc làm tăng triệu chứng của bệnh

     +Nên hoạt động thể lực,hạn chế ngồi nhiều một chỗ,tránh căng thẳng thần kinh

  3/Thuốc: chủ yếu điều trị triệu chứng nổi bật

     *Thuốc điều trị tiêu chảy :

        -Thuốc chống tiêu chảy: Imodium,Diarsed,Questran

        -Thuốc bảo vệ niêm mạc ruột:Smecta,Actapulgite ,Bismuth…

        -Vi khuẩn thay thế: Antibio,Lacteol,Enterogermina

        -Kháng sinh Rifaximin .

     *Thuốc điều trị táo bón :không nên lạm dụng và dủng kéo dài

        -Thuốc trị táo bón tạo khối là các thuốc chứa chất xơ ,chất sợi từ hạt củ,quả…,chất nhầy như thạch rau câu,cám lúa mì : Igol,Equate,Normacol…Lưu ý những thuốc này thích hợp với những người ít ăn rau,trái cây,nhưng không thích hợp với những người ít uống nước

        -Thuốc trị táo bón thẩm thấu :kéo nước vào lòng ruột và giữ nước làm mềm phân :Lactulose,Sorbitol,Forlax,Magie Sulfat

        -Thuốc kích thích chức năng vận động bài tiết của ruột :Lô hội,muồng trâu,Bisacodyl,picosulfat….

        -Thuốc Lubirostone,  Linaclotide, Eluxadolin.

     *Thuốc chống co thắt điều trị đau bụng và chướng bụng

        -Thuốc kháng Cholinergic :Atropin,Buscopan

        -Thuốc chống co thắt hướng cơ trơn :Sapmaverin,Meteospasmyl,Duspatalin…

     *Nhóm thuốc triển vọng mới :tác dụng trên thụ thể 5-HT

        -Thuốc đối vận 5-HT:tác dụng trị tiêu chảy :Alosetron,Cilansetron

       -Thuốc đồng vận 5-HT tác dụng trị táo bón :Prucalopide,Tegasesod…

IV Khi  nào khám BS chuyên khoa:

-Khi triệu chứng tiêu hóa tiêu chảy, đau bụng không đỡ khi điều trị.

-Khi sụt cân , tiêu ra máu bầm, máu tươi.

-Thiếu máu.

-Ói chưa rõ nguyên nhân.

-Nuốt khó.

BS Bùi Quang Đi - Trưởng khoa Khám Bệnh -  BV Hoàn Mỹ Sài Gòn